| |
|
|
|
|
AKCİĞER KANSERİ
|
''HALEN EN ÇOK GÖRÜLEN KANSER TÜRÜ'' |
Türk Akciğer Kanseri Derneği (TAKD) ve Türk Göğüs Cerrahisi Derneği (TGCD)’nin birlikte düzenlediği “VI. ULUSAL AKCİĞER KANSERİ KONGRESİ” 8-11 Mayıs 2014 tarihleri arasında Cornelia Diamond Otel Belek Antalya'da gerçekleştirildi.
Akciğer kanseri konusundaki gelişmelerin ayrıntılı olarak tartışılan kongreyi 450’yi aşkın katılımcı takip etti. Güncel konular ve 300 civarında bildiri, alanında deneyimli ve söz sahibi yerli ve yabancı 65 konuşmacı ile birlikte, panel ve konferanslarda tartışıldı.
|
Kongre kapsamında düzenlenen basın toplantısına katılan Doç. Dr. Ufuk Yılmaz – Kongre Eşbaşkanı-Türk Akciğer Kanseri Derneği Başkanı, Prof. Dr. Levent Elbeyli - Kongre Eşbaşkanı -Türk Göğüs Cerrahisi Derneği Başkanı, Prof. Dr. Rıza Çetingöz Türk Akciğer Kanseri Derneği Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Nil Molinas Mandel – Kongre Bilimsel Program Kurul Başkanı ve Prof. Dr. Büge Öz Türk Akciğer Kanseri Derneği Yönetim Kurulu Üyesi, akciğer kanseri tanı ve tedavisinde güncel gelişmeleri aktardı.
Kongre Eşbaşkanı -Türk Akciğer Kanseri Derneği Başkanı Doç.Dr.Ufuk Yılmaz ülkemizde akciğer kanserinin hala birinci sırada yer aldığını, bunun da en büyük sebebinin sigara olduğunun bir kez daha altını çizdi. Doç.Dr.Ufuk Yılmaz ,her yıl dünya’da 1.5 milyondan, Avrupa’da 350binden fazla insanın ölümüne neden olmaya devam ettiğini ,ülkemizde, 50bin’i aşan sayıda akciğer kanserli hasta bulunduğunu belirtti. Dr.Yılmaz ''Her yıl bu sayıya 30bin yeni akciğer kanserli hasta eklenmektedir. Ölümcül bir hastalık olması nedeniyle bu hastalarımızın önemli bir kısmını kaybetmekteyiz. Tütün ve tütün ürünleri mücadele programları, ulusal asbest ve radon kontrol programlarının sonuçlarını almaya başlayıncaya kadar ülkemizde de akciğer kanseri, en sık görülen kanser olma özelliğini koruyacaktır '' dedi.
 |
|
Doç. Dr. Ufuk Yılmaz
Kongre Eşbaşkanı
Türk Akciğer Kanseri Derneği Başkanı
Sigara ve diğer tütün ürünlerinin tüketilmesinin akciğer kanserinin en önemli nedenlerinden biri olduğunu artık hepimiz bilmekteyiz. Hiç sigara içmiyor olsanız bile, çevresel sigara dumanı, radon gazı, asbest, silika (çanak, çömlek, tuğla, taş ocağı, taş kesme kırma vb), pestisid (zararlılara karşı kullanılan kimyasallar) maruziyeti, akciğer kanseri riskini değişen oranlarda arttırmaktadır. Ev dışı hava kirliliğinin sigara içmeyenlerde akciğer kanseri riskini arttığı yönündeki veriler yeterli değildir. Östrojen içeren hormon tedavisi alan sigara içmeyen kadınlarda, akciğer adenokanser riski, %76 artmaktadır. Ailesinde akciğer kanseri bulunan kişilerde akciğer kanser gelişme riskinde, %40-50’lik bir artış vardır. Yeni bir araştırmaya göre, akciğer kanser riski birinci derece yakınlarında akciğer kanseri bulunan hiç sigara içmemiş erkeklerde 2.71 kat, kadınlarda 2.59 kat artmıştır.
|
''ERKEN TANIDA BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ EN İYİ YÖNTEM''
Diğer kanser türlerinde olduğu gibi, akciğer kanserinin erken yakalanması için çabalar devam etmektedir. ABD, akciğer kanseri için yüksek riskli gruplarda düşük doz bilgisayarlı tomografi ile periyodik taramalara ülkelerinde izin vermiştir. Bugünlerde geri ödeme kurumları da kararlarını oluşturacaktır. Avrupa Birliği ise NELSON adı verilen ve bilgisayarlı tomografi ile yapılan tarama çalışmalarının, ölüm hızları sonuçlarını beklemektedir.
Akciğer kanserine çok ileri evrede teşhis koyuyoruz.Ancak tedavide başarılı olabilmek için erken tanının çok önemli. Yaklaşık 3-4 yıldır düşük doz bilgisayarlı tomografi ile akciğer kanserine erken tanı koyalım ve ölümleri azaltalım diye tartışıyorduk. ABD bunu uygulamaya başladı. Özel sigorta programları, bunun geri ödemesini de kabul ediyor. Ancak, ülkemizde 2 yıl önce bir düşük dozlu bilgisayarlı tomografi ile yüksek risk grubunda tarama programını ülkemizde pilot proje olarak başlayalım diye Sağlık Bakanlığı ile görüşmüş, hatta bir destek de almıştık, ama o desteği hala tam alamadığımızı belirtmek istiyorum. Türkiye’de ise Sağlık Bakanlığı bilgisayarlı tomografi ile tarama programı konusunda, başlangıçta gösterdiği isteklilikten vazgeçmiş gözükmekte iken, Bakanlığın ileriye dönük projeleri arasında erken tanı için bilgisayarlı tomografi ile tarama programının proje maddelerin arasında olduğunu yeniden gördük, bu da bizi umutlandırdı"
''ELEKTRONİK BURUN'' NEFES ANALİZLERİ TANIYA KATKI SAĞLIYOR
Nefes havasında kanser belirteçlerinin araştırılması, bilgisayarlı tomografide saptanan şüpheli gölgelerin iyi veya kötü huylu olduğu ayırımında kullanılabileceği üzerinde durulmaktadır. Nefes havası analizi, saptanan gölgenin kanser olmadığını söylerken, PET yöntemine göre daha doğru sonuçlar vermiştir. Bu hastaların nefes havalarında yükselmiş olan kanser belirteçleri, operasyon sonrasında normal seviyelere inmiştir. Bu bulgular, tarama sırasında saptanan gölgelere uygulanacak gereksiz ameliyatları, nefes analizlerinin önleyebileceğini göstermektedir.
ELEKTRONİK SİGARA DA KANSERE SEBEP OLABİLİR!
Sigaradan kurtulmada etkili olamayacağı ve kanserojen maddeler içerebileceğini bilmekteyiz. Artık, e-sigaranın solunum yolu hücreleri üzerinde, sigaranın sebep olduğuna benzer, kanseri başlatan mutasyonlara (P53, KRAS gibi) neden olduğunu bilmekteyiz. Bu nedenle, e-sigara kullanan kişiler en kısa zamanda bu alışkanlıklarından vazgeçmelidirler.
KANSER AŞISINDA SORU İŞARETLERİMİZ VAR!
Küba’da geliştirilen ve bazı Latin Amerika ülkelerinde satışına izin verilen, akciğer kanserinde etkili iki ayrı aşı dikkat çekmektedir. Bu aşılar ile ileri evre küçük hücreli dışı akciğer kanserli hastalarda, hastalığın kronik hale getirilmesinde ilerleme sağlandığı belirtilmiştir.
İleri evre hasta grubunda, hastaların beşte birinin 2 yıl yaşıyor olması önemli ve umut verici gelişmedir. Küba’da geliştirilen bir diğer tedavi edici aşı olan CIMAvax-EGF, kanser hücresindeki büyüme faktörüne (EGF’ye) karşı antikor gelişimini sağlayarak, aktif bağışıklık yanıtını arttırmayı amaçlamaktadır. Bu aşı ile elde edilen sonuçların alt grup analizlerinde, 60 yaş altında aşının daha etkin olduğu ve ortanca yaşam süresinin 11 aylara ulaştığı bildirilmiştir. Bu aşı ile ilgili III. faz araştırmalar, Avrupa İlaç Ajansı (EMA)’nın izni ile İngiltere’de devam etmektedir.
Bu kongremizde aşının geliştirilmesinde rol alan uygulayıcılardan bir bilim insanına da yer verdik, kendilerini dinleme fırsatı bulduk. Küba’da ki hastaların verilerini de görebildik. Sözü edilen araştırmaların, uluslararası kabul edilmiş klinik araştırma şartlarını taşıdığı konusunda soru işaretlerimiz oluştu. Kabul edilebilir özelliklere sahip FazIII araştırmaların henüz devam ettiğini gördük. Bu nedenler ile biz aşının şuan için standart bir tedavi olarak uygulanabilmesi konusunda tatmin olmadık.
 |
|
''AKCİĞER KANSERİNDE YENİ TEDAVİLER: ROBOTİK CERRAHİDE GELİŞMELER VAR''
Prof. Dr. Levent Elbeyli
Kongre Eşbaşkanı
Türk Göğüs Cerrahisi Derneği Başkanı
Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı Öğr. Üyesi
Günümüz akciğer kanser cerrahisinde ameliyat izlerinin küçüldüğü, ağrının azaldığı, daha kısa süreli yatış süreleri ile birlikte daha radikal operasyonlara doğru gittiği bir süreç içindeyiz. Video yardımlı cerrahi ile yaşanılan bu süreçten şimdi telecerrahi yani robotik cerrahi sürecine girmek üzereyiz. Robotik cerrahi ile video yardımlı akciğer operasyonlarının (VATS) karşılaştıran araştırmalar, operasyon süresi, hastane kalış süresi, tümör boyutu, kan kaybı miktarı ve yoğun bakım yatış süreleri arasında fark bulunmadığını göstermektedir. Buna karşın robotik cerrahi uygulanan hastalar iş yaşantısına daha çabuk dönebilmekte ve daha az narkotik analjezik kullanmaktadır.
|
Ancak, robotik lobektomi ve wedge rezeksiyon operasyonları, VATS operasyonlarından daha pahalı ve operasyon sürelerinin daha uzun olduğu da bildirilmektedir. Robotik göğüs cerrahisi halen göğüs cerrahisinde emekleme aşamasında olan yeni bir yöntemdir. VATS a olan üstünlüğü spekülatiftir. Ancak teknolojide olabileceği öngörülen gelişmeler ile uzun vadede beklentiler olabilir. Yetersiz eğitim ve ekip tecrübesi olmadan yapılacak bu operasyonlar ciddi ve ölümcül sonuçlar doğurabilir. Bu konuda yeterli eğitim ve sertifikasyon kriterleri halen tartışmalıdır. Robotik cerrahi iyi yetişmiş göğüs cerrahlarının bu konuda atacağı adımlar ile kendine göğüs cerrahisinde potansiyel bir yer sağlayabilir.
|
|
RADYOTERAPİ TEKNOLOJİLERİYLE TEDAVİDE BAŞARI ARTIYOR
Prof. Dr. Rıza Çetingöz
Türk Akciğer Kanseri Derneği Başkan Yardımcısı
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı Öğr. Üyesi
Son zamanlarda bilişim teknolojisinde büyük gelişmeler yaşanmaktadır. Bu gelişmeler çok kısa sürede radyoterapi alanına da yansımıştır. Son 15 yılda iki boyutlu tedavilerden, önce 3 boyutlu, hemen sonrasında ise 4 boyutlu tedavilere geçilmiştir. Tedavi aygıtlarıyla beraber, tedavi planlama sistemleri, hasta sabitleme aparatları, hasta tedavi masaları ve tümöre daha iyi odaklanmayı sağlayan radyolojik görüntülemelerde de büyük yenilikler yaşanmaktadır.
Bu yöntemlerin yaşama geçirilmesiyle; IGRT, 3DCRT, IMRT, SART, SRS, SBRT, ART, 4DRT adı verilen yeni tedavi seçenekleri uygulanmaya başlamıştır. Görüntü kılavuzluğunda yapılan tedavilerle; tümöre daha iyi odaklanabilme, tümöre daha yüksek dozlar verilirken sağlam dokuları daha iyi koruyabilme, çok daha hızlı tedavi aygıtlarıyla tedavileri kısa sürede bitirebilme, solunum ve organ hareketleri nedeniyle sabit kalamayan hareketli tümörleri izleyerek tedavi edebilmek olası hale gelmiştir.
|
Daha önce yalnızca lineer hızlandırıcılarla yapılan tedavilere ek olarak, bu hızlandırıcıların tomografilerin içine yerleştirilmesiyle helikal tedaviler ve robotların içine yerleştirilmesiyle robotik tedaviler ve proton tedavileri günlük kullanıma girmiştir. Özellikle akciğer kanserlerinin tedavisinde, SBRT adı verilen yöntemle, hızlı aygıtlarla, tümör hareketlerini izleyerek ve 3-5 seans gibi kısa sürede tedavileri bitirerek erken evre tümörlerde, cerrahi sonuçlarına benzer, çok başarılı sonuçlar elde edilmeye başlanmıştır. Bu tür yöntemlerle sağlam dokular daha az ışın aldığından, çok daha az yan etkiyle daha başarılı tedaviler yapmak söz konusu olabilmektedir.
|
 |
|
''PATOLOJİK TANI OLMADAN TEDAVİYİ YÖNLENDİRMEK MÜMKÜN DEĞİL''
Prof. Dr. Büge Öz
Türk Akciğer Kanseri Derneği Yönetim Kurulu Üyesi
İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı Öğr. Üyesi
Patoloji hastalıkların tanısını koyan bilimdir. Tanı olmadan tedaviye yönlendirmek mümkün değildir. Akciğer kanseri ne yazık ki hem ülkemiz hem de diğer gelişmiş ülkeler dahil yüzde yetmişini ileri evrede yakaladığımız bir hastalık. Böyle durumda çok küçük doku örneklerinden tanıya gitmek zorunda kalıyoruz.
Tanıda kullandığımız yöntem sitolojik materyel dediğimiz hücrelerinden yapılan bazı yayma paraparatları ya da tümörün bulunduğu yerden alınmış olan doku örnekleridir. Bunların çoğunun küçük dokulardan elde ediyoruz. |
Bu dokular bir buçuk günlük bir takibi sonrasında ışık mikroskobun altında patologlar tarafında değerlendiriliyor. Bütün organlarda tanıyı koyuyoruz. Ama akciğerde durum biraz daha farklı. Daha önce meme ve kolon kanserinde olduğu gibi hedefe yönelik tedaviler çıktıktan sonra, tümörün tanısını koymanın dışında ,bu dokuları hedefe yönelik tedaviler için kullanılacak, moleküler testleri de yapmak için saklamak zorundayız. Bu testlerle birlikte genel değerlendiriliyor.Özellikle bazı grupta ki küçük hücreli dışı dediğimiz akciğer karşılaşmalarında hedefe yönelik yapılacak testler var. Patologlar tanıdan sonra bu testleri de gerçekleştiriyor ve hedefe yönelik tedavi verilebilecek hastaları da tespit edebiliyor.
|
 |
|
‘’İLERİ EVRE AKCİĞER KANSERİ TEDAVİSİNDE YENİ İLAÇ YAŞAM SÜRESİNİ ARTIRDI''
Prof. Dr. Nil Molinas Mandel
Kongre Bilimsel Program Kurul Başkanı
TAKD Marmara Bölge Temsilcisi
Akciğer kanserli hastaların %80-85’i küçük hücreli dışı akciğer kanseri olup bu hastalarında yaklaşık %70’i ileri evre metastatik hastalık olarak karşımıza çıkmaktadır. Son 5-10 yılda, ileri evredeki hastalarımız için ciddi ilerlemeler sağlandı. 2000’li yıllara gelindiğinde genetik mutasyonları hedefleyen ilaçlar geliştirilmeye başlandı. EGFR ve ALK mutasyonları tanımlanarak hedefe yönelik olarak erlotinib ve crizotinib adlı ilaçlar geliştirildi ve bu sayede sağkalım süreleri 2-3 yıla kadar uzadı. 2014 Nisan ayının son günü, bu alanda yeni bir ilerleme daha sağladık.
|
Bir grup (ALK +) akciğer kanserli hastamızın tedavisinde crizotinib isimli ilaç oldukça etkili bulunmuş ve FDA tarafından 2011 yılında hızlı bir şekilde onaylanarak hastaların kullanımına sunulmuştu. FDA, yine bu hasta grubu için yeni bir ilaca daha, hızlı bir onay verdi. FDA, Crizotinib ilacını tolere edemeyen ya da Crizotinib ilacına direnç geliştiren hastaların Ceritinib (Zykadia) isimli ilaçtan fayda gördüğünü söyleyerek kullanımına izin verdi. Böylelikle bir grup dirençli hasta için, ilave 7 aylık yaşam süresi kazanılabildi. Bu aslında, akciğer kanserini kronik hale getirme çabalarında önemli bir adım olarak görülmelidir.
Metastatik akciğer kanserinde şifadan söz edebilmek için önümüzde iki engelin kaldığı görülmektedir. Birincisi akciğer kanserini başlatan, geliştiren ve hızlandıran genetik değişikliklerin tanımlanması, ki bunların %75’i ortaya konabildi, bir diğeri ise yeni ilaçlara direnç geliştiğinde ne yapılacağının ortaya konmasıdır. Bu sebeple, FDA tarafından onay verilen yeni ilaç önemlidir. Bizi şifaya doğru bir adım daha yaklaştırmıştır.
''TEK BİR İLAÇLA YOLA GİDEMİYORUZ''
İmmünoterapi çok gündemde.İmmünolojik değişiklerle hatta bir takım savaşçı hücrelerle tümöre karşı yeni çalışmalar yapılıyor. İki yeni molekül var. Bunlar artık çok gündemde olan ve bizimde çok beklediğimiz tedavi şekilleridir. Bunlarda da mucize olamamakla beraber eğer tedaviye iyi cevap verilirse hastaların uzun süreli yaşaması sağlanabiliyor. %20 gibi bir etki görülüyor fakat bu etki çok ciddi bir etki olarak karşımıza çıkıyor. Çünkü iki yıl ve daha uzun süreli çalışmalar ve yeni çalışma sonuçları geldikçe göreceğiz ki daha uzun süreli hastalığı kontrol etme ve yaşatma imkânımız olabiliyor. Bunlarla beraber tek bir ilaçla yola gidemiyoruz. Cerrahlarımız, göğüs hastalıkları uzmanlarımız, patologlar ve radyasyon onkologları ile birbirimizi tamamlayarak tedavide yol alıyoruz.
|
|
|
|
|
